Pod koniec listopada, tradycyjnie już „New York Times” opublikował listę 100 znaczących książek, wydanych w 2015 roku. Są to tytuły z zakresu literatury pięknej i poezji oraz literatury non-fiction, polecane przez dziennikarzy „NYT Book Review”. Wśród wybranych książek znalazło się kilka powieści, które możemy przeczytać w przekładzie po polsku (oprócz książki „My z Jedwabnego”, autorstwa Polki, Anny Bikont). Poniżej umieściłam listę polskojęzycznych tytułów, a dla wszystkich tych, którzy pragną zapoznać się z pełnym zestawieniem, odsyłam do źródła: 100 książek 2015 roku wg NYT Book Review oraz do dwóch pozostałych list opublikowanych przez „NYT Book Review”: książek dziecięcych 2015 roku oraz 10 najlepszych tytułów 2015 roku.


352x500

„My z Jedwabnego” – Anna Bikont
Czarne, 2012

„My z Jedwabnego” to efekt pasji i ogromnej pracy, godzin badań archiwalnych, dziesiątek rozmów ze świadkami, rozplątywania wątków w poszukiwaniu prawdy o tragicznych wydarzeniach z lipca 1941 roku, które rozegrały się w małym miasteczku pod Łomżą. Anna Bikont poświęciła cztery lata na wydobycie z niepamięci faktów, którym dziś, między innymi dzięki tej książce, już nikt nie odważy się zaprzeczyć. „My z Jedwabnego”, część wielkiej dyskusji o zachowaniu pamięci, została wyróżniona prestiżową nagrodą European Book Prize.


403788-352x500

„Jeden z nas. Opowieści z Norwegii” – Asne Seierstad
W.A.B., 2015

Książka autorki bestsellerowego „Księgarza z Kabulu” o krwawym zamachu Andersa Breivika, który miał miejsce 22 lipca 2011 roku, o Norwegii w żałobie, o genezie zbrodni.
„Jeden z nas” to opowieść o sprawcy masakry na wyspie Utoya i jego ofiarach: dwóch siostrach, Irakijkach spod Oslo, które nie mogły się doczekać wyjazdu na letni obóz AUF, młodzieżówki Partii Pracy, i o grupce chłopaków z Troms na północy Norwegii. Nie wszyscy wrócili do domów.
Autorka szuka odpowiedzi na pytania, które wszyscy sobie zadajemy – jak mogło dojść do tak okrutnej zbrodni?


397209-352x500

„Uległość” – Michel Houellebecq
W.A.B., 2015

Wydana w dzień zamachu na redakcję „Charlie Hebdo” książka przedstawia wizję przyszłości inną niż wszystkie. 
Przed wyborami w 2022 roku życie Franҫoisa wyglądało zupełnie zwyczajnie – jako uznany w gronie specjalistów badacz twórczości Jorisa-Karla Huysmansa wykłada literaturę na Sorbonie. Życie upływa mu monotonnie na pisaniu kolejnych artykułów, prowadzeniu zajęć i przelotnych romansach. Kiedy wybory prezydenckie wygrywa kandydat Bractwa Muzułmańskiego, Mohammed Ben Abbes, Franҫois musi nieoczekiwanie przystosować się do nowej, obcej rzeczywistości.


256061-352x500

„Moja walka. Księga 1” – Karl Ove Knausgard
Wyd. Literackie, 2014

„Moja walka” — precyzyjna, wciągająca  i bardzo mocna. Autobiograficzna powieść, w której rzeczywistość przeraża bardziej niż najmroczniejsze skandynawskie kryminały.
Wszystko zaczęło się w Malmö, nocą 27 lutego 2008 roku, gdy trzydziestodziewięcioletni Karl Ove  Knausgård rozpoczął analizę swojego życia. Po publikacji pierwszego tomu Mojej walki świat czytelniczy  wstrzymał oddech… Autobiograficzna książka — opisująca intymne życie rodzinne i najbliższych — wzbudziła tak ogromne zainteresowanie i wywołała taki skandal, że wiele norweskich firm wywieszało oficjalne tablice zakazujące rozmawiania na temat tej powieści w pracy. Prawa do  wydania Mojej walki zakupiło dziewiętnaście krajów, a krytyka światowa uznała ją za arcydzieło. 
Powieść otwiera opis śmierci, od którego może zakręcić się w głowie.  Dalej pisarz Karl Ove  — i jednocześnie bohater powieści —  opowiada o swoim siłowaniu  się z życiem, z samym sobą i własnymi ambicjami literackimi  oraz o konfrontacji z ludźmi, którzy go otaczają.
Bohater jego opowieści nieustannie toczy dwie walki. Pierwszą — z przeszłością, okresem niemal całkowicie zdominowanym przez despotycznego ojca, ale także czasem dorastania, własnych poszukiwań i marzeń o niezależnym życiu. Druga to ciągła szarpanina z codziennością, wymagającą jednoczesnego bycia ojcem, mężem i pisarzem. Poza tym jest to etap pierwszych podsumowań i życiowych porządków, ściśle związanych ze śmiercią ojca.
Ta opowieść — pełna dociekliwych obserwacji i oryginalnych przemyśleń —  przedstawia życie w świecie, który wydaje się kompletny, skończony, zamknięty. Ukazuje codzienność, fascynacje, ból,  miłość, przyjaźń. Dotyka tego, co dobre, wrażliwe i przykre. W tajemniczy sposób buduje przestrzeń, w której można  się zanurzyć. 

*Na liście NYT została co prawda uwzględniona czwarta część „Mojej walki”, ale z braku polskiego wydania w tym zestawieniu uwzględniłam część pierwszą.


421621-352x500

„Bez skazy” – Jonathan Franzen
Sonia Draga, 2015

Jonathan Franzen pisze o najmroczniejszych i najgłębiej skrywanych uczuciach, skłaniając do refleksji nad problemami naszych czasów.
 Purity „Pip” jest młodą kobietą, która pragnie poznać swojego ojca. Dziewczyna właśnie skończyła studia i chciałaby spłacić kredyt studencki. Liczy na to, że gdyby odnalazła swojego ojca, mógłby jej w tym pomóc, jednak nieco oderwana od rzeczywistości matka nie chce zdradzić córce jakichkolwiek szczegółów na jego temat.
Wkrótce Pip otrzymuje propozycję odbycia stażu w Ameryce Południowej. Zaczyna pracę dla podejrzanego portalu ujawniającego oszustwa i wykroczenia popełniane przez światowe rządy i korporacje. Wdaje się w romans z jego właścicielem, wikłając tym samym w sieć intryg i tajemnic…


small_daoud__sprawa_meursaulta_-_ok_adka_96_dpi

„Sprawa Meursaulta” – Kamel Daoud
Karakter, 2015

Gniewna, poetycka rewizja Obcego Alberta Camusa.
Zanim opowiem ci tę historię, krótkie streszczenie: mężczyzna, który umie pisać, zabija Araba, który tego dnia nie ma nawet imienia – jakby zawiesił je na gwoździu przed wejściem na scenę – po czym zaczyna tłumaczyć, że to przez Boga, który nie istnieje, przez to, co właśnie zrozumiał w słońcu, oraz dlatego, że sól morska szczypała go w oczy.
Harun, brat mężczyzny zamordowanego przez Meursaulta na algierskiej plaży, siedząc w barze, opowiada nieznajomemu o wydarzeniach sprzed ponad siedemdziesięciu lat. Jak to się stało, że nazwisko zabójcy przeszło do historii, a imię jego ofiary zupełnie przemilczano? Nawiązując po mistrzowsku do dzieł Camusa (nie tylko do Obcego, ale iUpadku), Kamel Daoud stworzył wielowymiarowy obraz niedawnej historii i współczesności Algierii. Przede wszystkim jednak napisał piękną, przejmującą opowieść o bólu, utracie i ulotności ludzkiej egzystencji.


„Zamknięte drzwi” – Magda Szabó
Bona, 2013

Nasycona psychologiczną głębią powieściowa rozgrywka dwóch silnych charakterów – sławnej pisarki i jej gospodyni: niezależnej, szorstkiej i obcesowej na zewnątrz, a w rzeczywistości czułej i pomocnej. Jaki sekret kryje się pod maską obojętności?
Wyjątkowo mocna proza zawierająca wątki autobiograficzne – za tę książkę Magda Szabó została w 2003 roku uhonorowana Prix Femina Étranger.


„Prawda i inne kłamstwa” – Sascha Arango
Sonia Draga, 2015

Popularny pisarz, troskliwy mąż, hojny przyjaciel – wydaje się, że Henry jest niezwykle miłym facetem. Prowadzi wygodne i przyjemne życie… do czasu. Pewnego dnia kochanka oświadcza mu, że jest w ciąży. Wygląda na to, że to koniec ekscytującego podwójnego życia. Ale czy na pewno? Przecież łatwiej byłoby pozbyć się kochanki. I Henry popełnia fatalny błąd…
Wkrótce policja depcze mu po piętach, a skrzętnie skrywana dotąd przeszłość teraz zdaje się go doganiać. By uniknąć odpowiedzialności, Henry obmyśla sprytny plan. Z zimną krwią balansuje pomiędzy kłamstwem i prawdą, przy czym przypadek wydaje się mu sprzyjać.
Jednak pętla z wolna się zaciska…


„Dziennik z Guantanamo” – Mohamedou Ould Slahi
Muza, 2015

Książka ta jest zredagowaną wersją 466-stronicowego manuskryptu, który Mohamedou Ould Slahi napisał odręcznie w swojej celi więziennej w Guantanamo. Nie wprost mówi o tym, co go spotkało w Guantanamo.
Dziennik został zredagowany przez władze Stanów Zjednoczonych, które wprowadziły ponad 2500 zaciemnień w postaci czarnych pasków, cenzurując w ten sposób rękopis Mohamedou, który nie mógł reagować na wprowadzane zmiany.


„Stale w ruchu” – Oliver Sacks
Zysk i S-ka, 2015

Stale w ruchu jest jednym wielkim wyznaniem, w którym elementy czasami aluzyjnie czy skrótowo pojawiające się w poprzednich książkach autora teraz zostają przedstawione z wielką otwartością. Z niezwykłą szczerością i humorem słynny neurolog relacjonuje swoje burzliwe życie, od szalonej młodzieńczej podróży w poprzek Ameryki, przez fascynację narkotykami, po definiujące go aż po kres życia zaangażowanie w odzyskanie zdrowia przez pacjentów. Oliver Sacks występując w różnych rolach — autora, lekarza, naukowca, doradcy duchowego — każdą z nich starał się nasycać swą niepowtarzalną osobowością, dzięki czemu również świat jawił mu się jako uniwersum niepowtarzalnych osobowości, czego świadectwem jego bestsellerowe książki.


* Wszystkie teksty zaznaczone kursywą, pochodzą ze stron Wydawców.

Advertisements